Bitki Pasaportu Uygulamaları ve Şarka Virüsü
Hastalığı ile Mücadele Paneli, Malatya Ticaret ve Sanayi Odası Konferans
Salonunda düzenlendi.
Panele Malatya Vali Yardımcısı Sayın Abdul Kadir
DURAN, Bakanlığımız Gıda ve Kontrol Genel Müdür Yardımcısı Dr. Nevzat BİRİŞİK,
İl Müdürümüz Ali SELVİ, Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü Bitki Sağlığı Daire
Başkanı Yunus BAYRAM, Malatya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Hasan Hüseyin
ERKOÇ, İnönü Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanı Prof.Dr. Bayram Murat ASMA,
Kayısı Araştırma İstasyonu Müdürü Abdullah ERDOĞAN, TARSİM Bölge Müdürü
Bünyamin KADAK, İl Müdür Yardımcımız A.Turan KARACA, Bitkisel Üretim ve Bitki Sağlığı Şube Müdürü Selahattin GÜNCİ, Ziraat Mühendisleri Odası Malatya Şube Başkanı Fevzi ÇİÇEK,
teknik elemanlar ve üreticiler katıldı.
Panelin açılış konuşmasını yapan İl Müdürümüz
Sayın Ali SELVİ, “Malatya’da yaklaşık 9 milyon 500 bin adet meyve ağacı
bulunmaktadır. Bunların 8 milyon 100 bin adedini sert çekirdekli meyve ağaçları
teşkil etmektedir. Sert çekirdekli meyvelerin en önemli hastalıklarının başında
şarka virüsü gelmektedir. Şarka virüsüne yakalanan ağaçların meyveleri
olgunlaşmadan dökülüp meyve kalitesi düştüğünden pazar değerini yitirir.
Hastalığın kimyasal mücadelesinin olmaması da üretim alanlarımız ve İlimiz
ekonomisi için büyük bir risk oluşturmaktadır. Malatya’mız ve doğusundaki iller
şarka virüsü hastalığından aridir. 2012 yılı Bitki Sağlığı Bölge Toplantısında
alınan karar gereği, Şarka Virüsü Sürveyi için proje yapıldı. Projenin 2013-2015
yılları arasında bitirilmesi planlanmıştı. Çalışmalarımız bu planlama
doğrultusunda aksatılmadan devam etmektedir. Malatya’da Bitki Pasaportu
Sistemine kayıtlı 2 Resmi 21 de özel olmak üzere toplam 23 kayıtlı operatör
bulunmaktadır. 2014 yılında Bitki Pasaport sistemine kayıtlı operatörlerin Ön
Denetim ve Yıllık Denetimleri her bir operatör için 3 defa kontrol edilerek,
sisteme kayıtları yapılmıştır. 2014 yılı İlkbahar ve Sonbahar dönemlerinde
toplam 250 bin adet Pasaport basıldı ve operatörlere verildi. Merkez ve
ilçelerde fidan satış dönemlerinde pazar ve satış yeri kontrolleri düzenli bir
şekilde yapıldı ve bitki pasaportu olmayan fidan satışlarına müsaade edilmedi”
dedi.
Daha sonra söz alan Malatya Ticaret ve Sanayi
Odası Başkanı Sayın Hasan Hüseyin ERKOÇ ise, “Kayısı Malatya için çok önemli
bir geçim kaynağı. Kayısının bu tür hastalıklardan etkilenmemesi için özellikle
fidan üreticilerinin ve ticaretini yapanların çok dikkatli olması gerekiyor”
dedi. Kayısının dünyadaki raf fiyatının 5 milyar dolar olduğunu ancak
Malatya’nın 2014 yılı ihracat rakamının 348 milyonu bulduğunu ifade eden ERKOÇ,
“Biz kayısıyı gereği gibi değerlendiremiyoruz. Bunu söylerken,belki suçlulardan
birisi de biziz. Malatya olarak bu aradaki farkı azaltma noktasında hepimizin üzerine
ciddi görevler düşüyor .” şeklinde konuştu.
Gıda ve Kontrol Genel Müdür Yardımcımız Sayın Dr.
Nevzat BİRİŞİK, hastalıklar hakkında bilgiler vererek “Yerküredeki bitkilere
zararlı olma ihtimali olan toplam 100 bin canlı var. 100 bin zararlı organizma,
potansiyel olarak yer kürede bulunmakta. Bunun 5 bini, dünyanın herhangi bir
yerinde zarar yapmakta. Ülkemizde de 556 tane zararlı organizma var. Yani çoğu
yok. Zirai mücadelede amaç, bir böceğin, bir hastalığın gelmesi ve sizin de
onunla mücadele etmeniz değildir. Çünkü orada zaten savaşı kaybetmişsinizdir.
Bu sebeple doğaya ilaç atılarak zarar veriliyor ve bundan dolayı birileri de
ekonomik kayba uğruyor demektir. İşte bunun için şarka virüsünün gelmemesi
lazım. Çünkü mücadelesi, ilacı, aşısı ve bir kez girdiğinde kurtuluşuolmayan
bir hastalıktır. Belirtilen hastalıklarla ilgili temelde mücadele edip başarılı
olan hiçbir Avrupa ülkesi yoktur. Bulgaristan, Romanya, İtalya gibi ülkelerin
sert çekirdekli meyve üretimleri düştü. Çünkü şarka varsa ülkenizde; fidan
satamazsınız, tohum satamazsınız, taze meyve sebze satamazsınız. Bir süre sonra
kıyamazsınız ağaçları kesmeye, 15-20 yıl içerisinde o ağaçlar odun olur ” dedi.
Hastalıklar ile ilgili mücadelenin merkezini Malatya’ya kurmak zorunda olduklarını
vurgulayan Genel Müdür Yardımcımız “Malatya’nın doğusu temiz, batısında Kayseri
ve Kahramanmaraş’ta var. Girdiği gün değerli arkadaşlar bunun telafisi yok.
Kayısı üreticileri bazen ürün çok olduğu için şikayet ediyorlar,fiyat düşük
olduğu için şikayet ediyorlar, satıp para kazanamadıkları için şikayet
ediyorlar, işçi bulmakta zorlandıkları için şikayet ediyorlar. Tüm bu
şikayetler aslında varlıktan dolayı yapılan şikayetler, ama 2014’te kayısı
olmayınca o şikayetlerin ne kadar yersiz olduğunu gördük. İşte eğer bu olay
olursa artık 2014’teki bir dondan bahsediyor olmayacağız” şeklinde konuştu.
Kahramanmaraş, Şanlıurfa, Adıyaman, Elazığ,
Sivas, Kayseri ve Mersin’den de teknik elemanların katıldığı panelin
başkanlığını Genel Müdür Yardımcımız Dr. Nevzat BİRİŞİK yaptı. Panelist olarak
İnönü Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nden Yrd.Doç.Dr. H.Diğdem OKSAL, Ankara
Merkez Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü’nden Dr. Kemal DEĞİRMENCİ,
Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü’nden Ziraat Yüksek Mühendisi M.Levent ÖNTEPELİ,
Malatya Kayısı Araştırma İstasyonu Müdürlüğü’nden Dr.Erçin OKSAL ve Diyarbakır
Zirai Mücadele Araştırma İstasyonu Müdürlüğü’nden Uzm. Osman ÇİFTÇİ görev
aldı.
Panelistlerin sunumlarının ardından soru-cevap
bölümüne geçildi.